De Kerstmis-grinniker

Burgemeester Vlon vond Kerstmis 'duur, lawaaierig en lastig'. Hij verbood het. De kinderen waren het daar niet mee eens.

Burgemeester Vlon was korter dan zijn assistente, langer dan zijn vrouw, en hij had een hekel aan alles wat een glimlach veroorzaakte. Hij hield niet van confetti, van slingers, van versierde etalages, van clowns op straat tijdens carnaval, en — vooral, vooral, VOORAL — niet van Kerstmis.

Hij was burgemeester geworden door tegen alles te zijn en altijd somber te kijken, wat blijkbaar vertrouwen wekt bij sommige mensen. En op zijn allereerste decembermaand in functie kondigde hij iets aan. Een 'verordening'.

Verordening 14.27: "In deze gemeente is het deze winter verboden om Kerstmis te vieren in de openbare ruimte. Dit omvat doch is niet beperkt tot: kerstbomen op pleinen, lichtjes langs straatlantarens, kerstmuziek uit luidsprekers op pleinen, kerstmarkten, glühwein-stalletjes, kerstmannen-kostuums in winkels, of het zingen van kerstliedjes in groepen van drie of meer personen."

De ouders mompelden. De winkeliers mopperden. Maar volwassenen zijn vaak bang om iets te doen, want ze hebben hypotheken, ze hebben werk, ze hebben politieagenten gezien en weten hoe boetes werken.

De kinderen — die geen hypotheek hadden — hadden andere zorgen.

Stien was elf. Stien was de aanvoerster van de natuurclub op school, wat haar de gewoonte had gegeven mensen te organiseren. Ze belde drie van haar beste vriendinnen: Doortje, Roos, en de tweelingbroers Bas en Bram. Ze ontmoetten elkaar in de boomhut van Bas en Bram, met een kruik chocolademelk en twee notitieblokken.

"Wij moeten Kerstmis terugkrijgen," zei Stien.

Ze hadden een eerste idee — protesteren met spandoeken op het marktplein — maar Doortje wees erop dat de burgemeester natuurlijk SCHIJT had aan kinderen met spandoeken. Ze hadden iets nodig wat slimmer was. Iets wat de burgemeester niet kon verbieden.

Bas, die heel goed was met techniek, zei: "Het verbod is voor de OPENBARE ruimte. Niet voor privé-tuinen. Niet voor binnen."

Daar was de sleutel.

Het plan was: een GEDISTRIBUEERDE Kerstmis. Geen kerstboom op het marktplein. In plaats daarvan: ELKE FAMILIE in het dorp ZET een kerstboom met lichtjes voor hun raam, recht aan de straatkant, zodat het van buiten zichtbaar is. Het verbod ging niet over binnen. Het ging over OPENBARE ruimte. Een boom achter je raam was nog steeds binnen.

De kinderen verspreidden flyers. Met getekende plaatjes. Met instructies. Met een dag-en-tijd: "Vrijdag 19 december, om 18:00, doet iedereen de boom-lichtjes tegelijk aan."

Vrijdag 19 december. Om 17:55 was alle voorbereiding klaar. Honderden families hadden hun boom voor het raam staan. Honderden lichtsnoeren wachtten op de stroom.

Om 18:00 — exact — gingen alle lichtjes tegelijk aan. Het hele dorp gloeide. Van élke voorgevel, élk raam, élke straat. Het was Kerstmis door RAMEN. Niet in de OPENBARE ruimte. Volledig binnen de letter van de wet.

Maar het was overweldigend. De straten werden verlicht door het licht uit de huizen. Mensen kwamen naar buiten om te kijken. Ze hadden een muts op (warm voor de kou), kruik thee bij zich, en ze keken naar elkaars ramen alsof het de mooiste tentoonstelling van het jaar was.

Burgemeester Vlon hoorde over de actie. Hij ging naar buiten in zijn pyjama, met een grimas. Hij zag de lichtjes. Hij rommelde dat dit ook verboden was. Maar zijn assistente — Lia, een verstandige vrouw — fluisterde in zijn oor: "Het is privé. Het is binnen. U kunt niet verbieden wat mensen in hun eigen huis doen, behalve in misdrijven, en dit is geen misdrijf."

De burgemeester probeerde nog te schelden. Hij sprak in een microfoon op de hoek van de markt over verordeningen, over respect voor wet en orde, over de gevolgen van wanordelijk gedrag. Maar niemand luisterde. De mensen liepen langs elkaars ramen en zeiden: "Wat MOOI." Iemand begon, heel zacht, een kerstliedje te zingen. Drie of meer mensen. Het was technisch een overtreding. Niemand maakte een proces-verbaal.

Burgemeester Vlon ging boos naar binnen. Hij was twee weken later opvallend afwezig op zijn eigen oudejaarstoespraak — die werd door zijn assistente Lia gehouden, omdat hij ziek thuis was van een 'verkoudheid'. Lia sprak vriendelijk. Lia stelde de verordening 14.27 voor in te trekken. De gemeenteraad stemde unaniem voor intrekking, behalve de stem van Vlon zelf (afwezig).

Het volgende jaar werd Stien gevraagd of zij de boom op het marktplein wilde komen versieren. Ze deed het samen met Doortje, Roos, Bas en Bram. Ze hadden ook lichtjes meegenomen — extra dit keer. Het was de mooist verlichte kerstboom die Hagelkamp ooit had gehad.